Ana Sayfa Duyurular İhracatçı ve İmalatçı Kurumlara 1 Puanlık Vergi İndirimine İlişkin Tebliğ Yayımlandı

İhracatçı ve İmalatçı Kurumlara 1 Puanlık Vergi İndirimine İlişkin Tebliğ Yayımlandı

Deniz İnce
Avrupa Denetim: Bağımsız Denetim

KISA AÇIKLAMA:

Tebliğde, 19/01/2022 tarihli ve 7351 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 15 inci maddesiyle 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32nci maddesine eklenen;

– Yedinci fıkra ile ihracat yapan kurumların ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranın 1 puan indirimli uygulanması,

– Sekizinci fıkra ile sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanması ile bu kazançların ihracata isabet eden bölümü için yedinci fıkra hükmüne göre ayrıca indirim uygulanmaması,

– Dokuzuncu fıkrada yer alan düzenlemeyle ile de yedinci ve sekizinci fıkralardaki indirimli oranların, bu madde kapsamındaki diğer indirimler uygulandıktan sonraki kurumlar vergisi oranı üzerine uygulanması konularında açıklamalara yer verilmiştir.

İndirim uygulamasının şartları nelerdir?

İhracat yapan kurumların ihracattan elde ettikleri kazançlarıyla sınırlı olmak üzere 1 puan indirimden yararlanabilmeleri için ihracat faaliyetiyle iştigal etmeleri yeterli görülüyor.

Üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarıyla sınırlı olmak üzere 1 puan indirimden yararlanabilmeleri için ise;

  • Sanayi sicil belgesine sahip olma ve
  • Fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etme şartlarını birlikte sağlamaları gerekiyor.

İndirimin uygulanacağı dönem;

Hesap dönemi olarak takvim yılını kullanan mükellefler Tebliğde belirtilen şartları sağlamak kaydıyla 01.01.2022 tarihinden itibaren üretim ve ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için 1 puanlık bu indirimden yararlanabileceklerdir.

Öte yandan, Hazine ve Maliye Bakanlığınca kendilerine özel hesap dönemi tayin edilmiş olan mükellefler ise 2022 takvim yılında başlayan özel hesap döneminin başından itibaren bu kapsamda elde edecekleri kazançlarına 1 puanlık oran indirimini uygulayabileceklerdir.

İhracat faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanması

İhracat yapan kurumlar, mal/hizmet ihraçlarından elde ettikleri kazançlarına münhasır olmak üzere ilgili dönemde geçerli olan kurumlar vergisi oranını 1 puan indirimli uygulayabileceklerdir.Mükelleflerin ihracat faaliyetlerinin yanı sıra diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarının da bulunması halinde ihracattan kaynaklanan ve 1 puan indirim uygulanacak matrah, ihracattan elde edilen kazancın ticari bilanço karına oranlanması suretiyle tespit edilecektir.

Ayrıca, Bu Kanunun 32nci maddesinin yedinci fıkrasının uygulamasında yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye girmeksizin başka bir ülkedeki müşteriye satılmak suretiyle ihraç edilmesi halinde de bu faaliyetten elde edilen kazanç için 1 puan indirimden yararlanılabilecektir.

İndirimli oran uygulanacak matrah:

     Matrah x İhracat Faaliyetinden Elde Edilen Kazanç/Ticari Bilanço Karı

Öte yandan, bu şekilde hesaplanan ve 1 puan indirim uygulanacak kazanç tutarının gerek üretimden elde edilen kazancı gerekse ilgili dönem safi kurum kazancını aşamayacağı tabiidir. Dolayısıyla, mükelleflerin üretim faaliyetinden elde ettiği kazancın ticari bilanço karından fazla olması halinde safi kurum kazancını aşmamak kaydıyla üretim faaliyetinden elde edilen kazancın tamamına 1 puan indirim uygulanabilecektir.

Örnek: Üreticilerden satın aldığı zeytini ihraç eden X A.Ş. ilgili ihracattan 700.000 TL kazanç elde etmiştir. Bu dönemde başka kazancı ve zarar mahsubu olmayan X A.Ş. 1 puanlık indirimden yararlanabilecektir.

A601 BAKİYE  2.000.000,00
B601 MALİYET  1.300.000,00
C(A-B)İHRACATTAN ELDE EDİLEN KAZANÇ      700.000,00
 TİCARİ KAR      150.000,00
D=CİNDİRİM UYGULANACAK MATRAH      150.000,00

Üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanması

Sanayi sicil belgesini haiz olan ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar, bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranını 1 puan indirimli uygulayabileceklerdir. Birden fazla konuda üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin üretimden elde ettikleri kazancın tespitinde, üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar üretimden doğan zararlarla bir bütün olarak değerlendirilecektir. Sanayi sicil belgesini haiz olan ve bu belge kapsamında gerçekleştirilen üretim faaliyeti sonucu elde edilen kazançIara da kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanabilecektir.

Sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerin üretim faaliyetlerinin yani sıra diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar bulunması halinde, üretim faaliyetinden elde edilen ve 1 puan indirim uygulanacak matrah, fiilen yapılan üretimden elde edilen kazancın ticari bilanço karina oranlanması suretiyle tespit edilecektir.

İndirimli oran uygulanacak matrah:

     Matrah x Üretim Faaliyetinden Elde Edilen Kazanç/Ticari Bilanço Karı

Öte yandan, bu şekilde hesaplanan ve 1 puan indirim uygulanacak kazanç tutarının gerek üretimden elde edilen kazancı gerekse ilgili dönem safi kurum kazancını aşamayacağı tabiidir. Dolayısıyla, mükelleflerin üretim faaliyetinden elde ettiği kazancın ticari bilanço karından fazla olması halinde safi kurum kazancını aşmamak kaydıyla üretim faaliyetinden elde edilen kazancın tamamına 1 puan indirim uygulanabilecektir.

Örnek:  Aşağıdaki örnekte bulunan Y A.Ş. ’nin 2.550.000,00 TL’lik 2022 matrahının 2.151.562,50 TL’lik kısmına kurumlar vergisi oranına %22 uygularken kalan 398.437,50 TL’lik kısmına genel oran uygulanacaktır.

AYURTİÇİ SATISLAR  5.000.000,00
BSATILAN MAMUL MALİYETİ  2.300.000,00
C(A-B)ÜRETİM FAALİYETİNDEN ELDE EDİLEN KAZANÇ  2.700.000,00
D602-610-64/65/66/67-68 TOPLAMI      500.000,00
E=DDİĞER FAALİYETLERDEN ELDE EDİLEN KAZANÇ500.00,00
FKKEG      350.000,00
GGEÇMİŞ YIL ZARARI  1.000.000,00
H=C+ETİCARİ KAR  3.200.000,00
I=H+F-GMALİ KAR  2.550.000,00
İ=I*(C/H)İNDİRİM UYGULANACAK MATRAH  2.151.562,50

İhracat ve üretim faaliyetlerinin birlikte yapılması halinde kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanması

Sanayi sicil belgesine sahip ve üretim faaliyetiyle iştigal eden mükelleflerin ürettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı, üretilen ürünlerin yurt içinde ve yurt dışında satılmasına göre ayrım yapılmaksızın, “üretim faaliyetinden edilen kazanç” olarak bu Kanunun 32nci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca 1 puan indirimli uygulanacaktır.

Mükellefler tarafından bu kapsamda üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazancın bir kısmı veya tamamı ihracattan kaynaklansa bile bu kazanca üretim faaliyetinden elde edilen kazanç olarak kurumlar vergisi oranı zaten 1 puan indirimli olarak uygulanacağı için, bu kazancın ihracata isabet eden kısmına ikinci defa indirime yol açacak şekilde ayrıca 1 puan indirim uygulanmayacaktır.

Örnek : Sanayi sicil belgesini haiz olup inşaat makineleri ve hırdavat malzemeleri üreterek yurt içi ve yurt dışı piyasalarda satışını yapan I A.Ş. beyaz eşya üreten H Ltd. Şti.’den aldığı ürünleri de ihraç etmektedir. I A.Ş.’nin faaliyetleri aşağıdaki gibid

AİNŞAAT MAKİNELERİNİN SATIŞINDAN ELDE EDİLEN KAZANÇ               1.400.000,00
BHIRDAVAT ÜRÜNLERİNİN İHRACINDAN DOĞAN ZARAR                   800.000,00
CBEYAZ EŞYA İHRACINDAN ELDE EDİLEN KAZANÇ                   400.000,00
DDİĞER KAZANÇLAR               1.000.000,00
EKKEG                   500.000,00
FGEÇMİŞ YIL ZARARI               1.200.000,00
G=A-B+C+DTİCARİ KAR               2.000.000,00
H=G+E-FMALİ KAR               1.300.000,00
I=H*(A-B/G)İNDİRİMLİ ORAN UYGULANACAK MATRAH                   390.000,00

Öte yandan satın aldığı beyaz eşyaların ihracından elde edilen 400.000 TL kazanç dolayısıyla indirimli oran uygulanacak matrah şöyle bulunacaktır.

= Matrah x İhracat faaliyetinden elde edilen kazanç / Ticari Kar

=1.300.000,00 x (400.000 / 2.000.000) = 260.000 TL

Sonuç olarak 1.300.000,00 TL ‘lik matrahın 390.000 TL’lik kısmı üretim faaliyeti nedeniyle, 260.000 TL’lik kısmı ihracat nedeniyle yani toplamda 650.000 TL’lik kısmına kurumlar vergisi oranı %22 olarak uygulanırken matrahın kalan 650.000 TL’lik kısmına genel oran uygulanacaktır.

İhracat ve üretim faaliyetlerinden elde edilen kazanç toplamının ticari bilanço karından büyük olması halinde kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanması

Sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerce üretim faaliyeti ile ihracat faaliyetinden elde edilen ve kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanacak oran kazancın safi kurum kazancını aşamayacağı tabidir. Ancak, zaman zaman mükelleflerin diğer faaliyetlerinden zarar doğması nedeniyle üretim faaliyeti ile ihracat faaliyetinden elde edilen kazanç toplamı ticari bilanço karından fazla olabilmektedir.

1 puan indirim uygulanacak matrah, üretim ve ihracat faaliyetinden elde edilen toplam kazancın ayrı ayrı üretim ve ihracattan elde edilen kazanca oranına göre tespit edilecektir. Her halükarda üretim ve ihracattan elde edilen kazanç, safi kurum kazancını aşamayacaktır. Aynı durum ticari bilanço karının sıfır olmasına rağmen kurumlar vergisi matrahının oluştuğu durumlar için de geçerli olacaktır.

Örnek: S A.Ş.’nin 1 puan indirimli matrahın tespitinde dikkate alınacak kazancı 2.500.000,00 TL iken Ticari bilanço karı 2.000.000,00 TL dir. Bu nedenle 1 puan indirimli oran uygulanacak matrahın ticari bilanço karına oranı %100 olacaktır. Ancak matrah ne kadar yüksek olursa olsun 1 puan indirimli uygulanacak matrah 2.500.000,00 TL’lik bu tutarı aşamayacaktır. Safi kurum kazancı yani matrah 2.500.000,00 TL den düşük olursa ise indirim uygulanacak matrah, safi kurum kazancını yani kurumlar vergisi matrahını aşamayacaktır.

Üretim veya ihracat faaliyetinden elde edilen kazancın indirim veya istisnaya konu edilmesi halinde uygulama

İhracat faaliyetinden elde edilen kazancın bir kısmının Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi kapsamında indirime konu edilmiş olması halinde uygulama

Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, iş yeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye’de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma vb. hizmeti alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleriyle ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %50’sinin beyan edilen kurum kazancından indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

İhracat faaliyetiyle iştigal eden mükelleflerin hizmet ihracından elde ettikleri kazancın %50’lik kısmının Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi kapsamında kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınmış olması halinde, ihracat kazancının zaten söz konusu indirime konu edilerek vergi dışı bırakılmış olan kısmı için kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanması söz konusu olmayacaktır. İhracat faaliyetinden elde edilen kazancın Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan bu indirime konu edilen kısmı indirildikten sonra kalan tutar 1 puan indirimli oranın uygulanacağı matrahın tespitinde dikkate alınabilecektir.

Üretim veya ihracat faaliyetinden elde edilen kazancın kurumlar vergisi istisnasına konu edilmesi halinde uygulama

Mükelleflerin, bu Kanunun 32 nci maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları kapsamındaki faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarının kurumlar vergisinden istisna tutulmuş olması halinde, istisnaya konu edilerek vergi dışı bırakılmış olan üretim veya ihracat kazancı için, Kanunun 32 nci maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları kapsamında kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli olarak uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumlarda üretim ve ihracat faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda 1 puan indirim uygulaması

Payları Borsa İstanbul Pay Piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların, paylarının ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemine ait kurum kazançlarının tamamına kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli olarak uygulanmaktadır.

Üretim veya ihracat faaliyetinden kaynaklanan kazanç için 1 puanlık oran indirimi, Kanunun 32 nci maddesinde yer alan diğer indirimler uygulandıktan sonra tespit edilen kurumlar vergisi oranına uygulanacaktır. Dolayısıyla, bu şekilde ilk defa halka arz edilen kurumlarda üretim ve ihracat faaliyetiyle iştigal edilerek Kanunun 32 nci maddesinin yedinci ve/veya sekizinci maddesi kapsamında bir kazanç elde edilmesi halinde, bu kurumların tüm matrahları için 2 puan indirim hesaplandıktan sonra üretim faaliyetleri ile ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için (Kanunun 32 nci maddesinin altıncı fıkrası kapsamında hesaplanan 2 puanlık indirime ilave olarak) 1 puan indirim daha uygulanacaktır.

Örnek:  2021 yılında payları Borsa İstanbul’da ilk defa işlem görmek üzere %30 oranında halka arz edilen N A.Ş. sanayi sicil belgesine haiz olup inşaat makineleri üretip yurtiçine satmaktadır.

TİCARİ KAR2.000.000,00
İNŞAAT MAKİNELERİ SATIŞINDAN ELDE EDİLEN KAZANÇ1.400.000,00
DİĞER KAZANÇLAR600.000,00
KKEG500.000,00
GEÇMİŞ YIL ZARARI2.000.000,00
MATRAH500.000,00

Halka arz işleminden dolayı kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli %21 olarak hesaplanacaktır.2022  yılında ürettiği inşaat makinelerinin satışından elde etmiş olduğu 1.400.000,00 TL ‘lik kazanç dolayısıyla 1 puanlık indirim uygulanacak matrah aşağıdaki gibi tespit edilecektir.

= Matrah x Üretim Faaliyetinden Elde Edilen Kazanç / Ticari Bilanço Karı

= 500.000 x (1.400.000/2.000.000)

= 350.000 TL

Dolayısıyla N A.Ş’nin  500.000 TL’lik kurumlar vergisi matrahının 350.000 TL’lik kısmına 2 puanlık indirime ek olarak 1 puan indirim eklenerek %20 olarak uygulanacak, matrahın kalan 150.000 TL’lik kısmına ise 2 puanlık indirim dolayısıyla %21 olarak uygulanacaktır.

İndirimli kurumlar vergisinden yararlanılması halinde uygulama

Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara, ilgili teşvik belgesinde yer alan yatırıma katkı ve vergi indirim oranları dikkate alınarak yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli kurumlar vergisi uygulanabilmektedir. Ayrıca, bu mükelleflerin yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımları dolayısıyla yatırım döneminde diğer faaliyetlerden elde ettikleri kazançlarına indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkün bulunmaktadır.

Kanunun 32/A maddesi kapsamında indirimli kurumlar vergisinden yararlanacak olan sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerin aynı dönemde üretim faaliyetlerinden veya ihracat faaliyetlerinden kazanç elde etmiş olmaları halinde, hem Kanunun 32 nci maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları kapsamında 1 puanlık indirimden hem de Kanunun 32/A maddesi kapsamında yatırım teşvik belgelerindeki vergi indirim oranına göre indirimli kurumlar vergisinden aynı anda yararlanmaları söz konusu olabilmektedir.

Bu durumda, öncelikle Kanunun 32 nci maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları kapsamındaki matraha 1 puanlık indirim uygulanacak sonrasında ise tespit edilen indirimli bu orana Kanunun 32/A maddesi kapsamındaki vergi indirimi oranının uygulanması gerekecektir.

İlgili Yazılar